ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ప్రణమ్య శిరసా విష్ణుం త్రైలోక్యాధిపతిం ప్రభుమ్ । నానాశాస్త్రోద్ధృతం వక్ష్యే రాజనీతిసముచ్చయం ॥ 01 ॥
అధీత్యేదం యథాశాస్త్రం నరో జానాతి సత్తమః । ధర్మోపదేశవిఖ్యాతం కార్యాకార్యం శుభాశుభం ॥ 02 ॥
తదహం సంప్రవక్ష్యామి లోకానాం హితకామ్యయా । యేన విజ్ఞాతమాత్రేణ సర్వజ్ఞాత్వం ప్రపద్యతే ॥ 03 ॥
మూర్ఖశిష్యోపదేశేన దుష్టస్త్రీభరణేన చ । దుఃఖితైః సంప్రయోగేణ పండితోఽప్యవసీదతి ॥ 04 ॥
దుష్టా భార్యా శఠం మిత్రం భృత్యశ్చోత్తరదాయకః । ససర్పే చ గృహే వాసో మృత్యురేవ న సంశయః ॥ 05 ॥
ఆపదర్థే ధనం రక్షేద్దారాన్ రక్షేద్ధనైరపి । ఆత్మానం సతతం రక్షేద్దారైరపి ధనైరపి ॥ 06 ॥
ఆపదర్థే ధనం రక్షేచ్ఛ్రీమతాం కుత ఆపదః । కదాచిచ్చలతే లక్ష్మీః సంచితోఽపి వినశ్యతి ॥ 07 ॥
యస్మిందేశే న సమ్మానో న వృత్తిర్న చ బాంధవాః । న చ విద్యాగమోఽప్యస్తి వాసం తత్ర న కారయేత్ ॥ 08 ॥
ధనికః శ్రోత్రియో రాజా నదీ వైద్యస్తు పంచమః । పంచ యత్ర న విద్యంతే న తత్ర దివసం వసేత్ ॥ 09 ॥
లోకయాత్రా భయం లజ్జా దాక్షిణ్యం త్యాగశీలతా । పంచ యత్ర న విద్యంతే న కుర్యాత్తత్ర సంస్థితిం ॥ 10 ॥
జానీయాత్ప్రేషణే భృత్యాన్బాంధవాన్ వ్యసనాగమే । మిత్రం చాపత్తికాలేషు భార్యాం చ విభవక్షయే ॥ 11 ॥
ఆతురే వ్యసనే ప్రాప్తే దుర్భిక్షే శత్రుసంకటే । రాజద్వారే శ్మశానే చ యస్తిష్ఠతి స బాంధవః ॥ 12 ॥
యో ధ్రువాణి పరిత్యజ్య అధ్రువం పరిషేవతే । ధ్రువాణి తస్య నశ్యంతి చాధ్రువం నష్టమేవ హి ॥ 13 ॥
వరయేత్కులజాం ప్రాజ్ఞో విరూపామపి కన్యకామ్ । రూపశీలాం న నీచస్య వివాహః సదృశే కులే ॥ 14 ॥
నదీనాం శస్త్రపాణీనాంనఖీనాం శఋంగిణాం తథా । విశ్వాసో నైవ కర్తవ్యః స్త్రీషు రాజకులేషు చ ॥ 15 ॥
విషాదప్యమృతం గ్రాహ్యమమేధ్యాదపి కాంచనమ్ । అమిత్రాదపి సద్వృత్తం బాలాదపి సుభాషితం ॥ 16 ॥
స్త్రీణాం ద్విగుణ ఆహారో లజ్జా చాపి చతుర్గుణా । సాహసం షడ్గుణం చైవ కామశ్చాష్టగుణః స్మృతః ॥ 17 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ರಾಜನೀತಿ ಸಂಗ್ರಹ ನೀಡುವೆ ಎಂದು ಆರಂಭ; ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿದವನು ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯ ಶುಭಾಶುಭ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮಿತ್ರರು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಕಷ್ಟಕಾಲಕ್ಕೆ ಧನ ಉಳಿಸುವುದು, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸೇವಕ, ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧು, ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಜನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ ನಿಜವಾದ ಮಿತ್ರ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಸೇರಿ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಯಾರಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತದೆ?
ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಂತೆ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು?
ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು