ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
आत्मापराधवृक्षस्य फलान्येतानि देहिनाम् । दारिद्र्यदुःखरोगाणि बंधनव्यसनानि च ॥ 01 ॥
पुनर्वित्तं पुनर्मित्रं पुनर्भार्या पुनर्मही । एतत्सर्वं पुनर्लभ्यं न शरीरं पुनः पुनः ॥ 02 ॥
बहूनां चैव सत्त्वानां समवायो रिपुंजयः । वर्षाधाराधरो मेघस्तृणैरपि निवार्यते ॥ 03 ॥
जले तैलं खले गुह्यं पात्रे दानं मनागपि । प्राज्ञे शास्त्रं स्वयं याति विस्तारं वस्तुशक्तितः ॥ 04 ॥
धर्माख्याने श्मशाने च रोगिणां या मतिर्भवेत् । सा सर्वदैव तिष्ठेच्चेत्को न मुच्येत बंधनात् ॥ 05 ॥
उत्पन्नपश्चात्तापस्य बुद्धिर्भवति यादृशी । तादृशी यदि पूर्वं स्यात्कस्य न स्यान्महोदयः ॥ 06 ॥
दाने तपसि शौर्ये वा विज्ञाने विनये नये । विस्मयो नहि कर्तव्यो बहुरत्ना वसुंधरा ॥ 07 ॥
दूरस्थोऽपि न दूरस्थो यो यस्य मनसि स्थितः । यो यस्य हृदये नास्ति समीपस्थोऽपि दूरतः ॥ 08 ॥
यस्माच्च प्रियमिच्छेत्तु तस्य ब्रूयात्सदा प्रियम् । व्याधो मृगवधं कर्तुं गीतं गायति सुस्वरम् ॥ 09 ॥
अत्यासन्ना विनाशाय दूरस्था न फलप्रदा । सेव्यतां मध्यभावेन राजा वह्निर्गुरुः स्त्रियः ॥ 10 ॥
अग्निरापः स्त्रियो मूर्खाः सर्पा राजकुलानि च । नित्यं यत्नेन सेव्यानि सद्यः प्राणहराणि षट् ॥ 11 ॥
स जीवति गुणा यस्य यस्य धर्मः स जीवति । गुणधर्मविहीनस्य जीवितं निष्प्रयोजनम् ॥ 12 ॥
यदीच्छसि वशीकर्तुं जगदेकेन कर्मणा । पुरा पंचदशास्येभ्यो गां चरंती निवारय ॥ 13 ॥
प्रस्तावसदृशं वाक्यं प्रभावसदृशं प्रियम् । आत्मशक्तिसमं कोपं यो जानाति स पंडितः ॥ 14 ॥
एक एव पदार्थस्तु त्रिधा भवति वीक्षितः । कुणपं कामिनी मांसं योगिभिः कामिभिः श्वभिः ॥ 15 ॥
सुसिद्धमौषधं धर्मं गृहच्छिद्रं च मैथुनम् । कुभुक्तं कुश्रुतं चैव मतिमान्न प्रकाशयेत् ॥ 16 ॥
तावन्मौनेन नीयंते कोकिलैश्चैव वासराः । यावत्सर्वजनानंददायिनी वाक्प्रवर्तते ॥ 17 ॥
धर्मं धनं च धान्यं च गुरोर्वचनमौषधम् । सुगृहीतं च कर्तव्यमन्यथा तु न जीवति ॥ 18 ॥
त्यज दुर्जनसंसर्गं भज साधुसमागमम् । कुरु पुण्यमहोरात्रं स्मर नित्यमनित्यतः ॥ 19 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಆರಂಭ: ಬಡತನ, ದುಃಖ, ರೋಗ, ಬಂಧನ, ವ್ಯಸನಗಳು ತನ್ನ ಅಪರಾಧಗಳ ಮರದ ಫಲಗಳು. ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ: ಧನ, ಮಿತ್ರ, ಸಂಗಾತಿ, ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಲಾಗದು. ದಿನನಿತ್ಯದ ಸರಳ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ದುರ್ಜನರ ಸಂಗ ಬಿಡು, ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗ ಮಾಡು, ಹಗಲಿರುಳು ಪುಣ್ಯ ಮಾಡು, ನಿತ್ಯ ಅನಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸು.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೨ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಪುನರ್ವಿತ್ತಂ ಪುನರ್ಮಿತ್ರಂ" ಧನದಂತೆ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಮಾನವಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡಲು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ "ತ್ಯಜ ದುರ್ಜನಸಂಸರ್ಗಂ" ಸದಾಚಾರದ ಸಾರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೨ನೇ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಯಾವುದನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?
ಧನ, ಮಿತ್ರ, ಸಂಗಾತಿ, ಭೂಮಿ; ಈ ದೇಹವನ್ನಲ್ಲ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಸಲಹೆ ಏನು?
ದುರ್ಜನರನ್ನು ಬಿಡು, ಸತ್ಸಂಗ ಮಾಡು, ಪುಣ್ಯ ಮಾಡು, ಅನಿತ್ಯತೆ ಸ್ಮರಿಸು.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು