ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪಂಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
gururagnirdvijaateenaam varnaanaam braahmano guruh । patireva guruh streenaam sarvasyaabhyaagato guruh ॥ 01 ॥
yathaa chaturbhih kanakam pareekshyate nigharshanachchedanataapataadanaih । tathaa chaturbhih purushah pareekshyate tyaagena sheelena gunena karmanaa ॥ 02 ॥
taavadbhayeshu bhetavyam yaavadbhayamanaagatam । aagatam tu bhayam veekshya prahartavyamashankayaa ॥ 03 ॥
ekodarasamudbhootaa ekanakshatrajaatakaah । na bhavanti samaah sheele yathaa badarakantakaah ॥ 04 ॥
nihspriho naadhikaaree syaan naakaamo mandanapriyah । naavidagdhah priyam brooyaatspashtavaktaa na vanchakah ॥ 05 ॥
moorkhaanaam panditaa dveshyaa adhanaanaam mahaadhanaah । paraanganaa kulastreenaam subhagaanaam cha durbhagaah ॥ 06 ॥
aalasyopagataa vidyaa parahastagatam dhanam । alpabeejam hatam kshetram hatam sainyamanaayakam ॥ 07 ॥
abhyaasaaddhaaryate vidyaa kulam sheelena dhaaryate । gunena jnaayate tvaaryah kopo netrena gamyate ॥ 08 ॥
vittena rakshyate dharmo vidyaa yogena rakshyate । mridunaa rakshyate bhoopah satstriyaa rakshyate griham ॥ 09 ॥
anyathaa vedashaastraani jnaanapaandityamanyathaa । anyathaa tatpadam shaantam lokaah klishyanti chaahnyathaa ॥ 10 ॥
daaridryanaashanam daanam sheelam durgatinaashanam । ajnaananaashinee prajnaa bhaavanaa bhayanaashinee ॥ 11 ॥
naasti kaamasamo vyaadhirnaasti mohasamo ripuh । naasti kopasamo vahnirnaasti jnaanaatparam sukham ॥ 12 ॥
janmamrityoo hi yaatyeko bhunaktyekah shubhaashubham । narakeshu patatyeka eko yaati paraam gatim ॥ 13 ॥
trinam brahmavidah svargastrinam shoorasya jeevitam । jitaashasya trinam naaree nihsprihasya trinam jagat ॥ 14 ॥
vidyaa mitram pravaase cha bhaaryaa mitram griheshu cha । vyaadhitasyaushadham mitram dharmo mitram mritasya cha ॥ 15 ॥
vrithaa vrishtih samudreshu vrithaa triptasya bhojanam । vrithaa daanam samarthasya vrithaa deepo divaapi cha ॥ 16 ॥
naasti meghasamam toyam naasti chaatmasamam balam । naasti chakshuhsamam tejo naasti dhaanyasamam priyam ॥ 17 ॥
adhanaa dhanamichchhanti vaacham chaiva chatushpadaah । maanavaah svargamichchhanti mokshamichchanti devataah ॥ 18 ॥
satyena dhaaryate prithvee satyena tapate ravih । satyena vaati vaayushcha sarvam satye pratishthitam ॥ 19 ॥
chalaa lakshmeeshchalaah praanaashchale jeevitamandire । chalaachale cha samsaare dharma eko hi nishchalah ॥ 20 ॥
naraanaam naapito dhoortah pakshinaam chaiva vaayasah । chatushpaadam sharigaalastu streenaam dhoortaa cha maalinee ॥ 21 ॥
janitaa chopanetaa cha yastu vidyaam prayachchhati । annadaataa bhayatraataa panchaite pitarah smritaah ॥ 22 ॥
raajapatnee guroh patnee mitrapatnee tathaiva cha । patneemaataa svamaataa cha panchaitaa maatarah smritaah ॥ 23 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪಂಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಇದರ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ: ಉಜ್ಜುವುದು, ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಕಾಯಿಸುವುದು, ಬಡಿಯುವುದು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ತ್ಯಾಗ, ಶೀಲ, ಗುಣ, ಕರ್ಮ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಯಾರನ್ನು ಗುರುವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಗೌರವಿತ ಅತಿಥಿ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ರಾಜಪತ್ನಿ, ಗುರುಪತ್ನಿ, ಮಿತ್ರಪತ್ನಿ, ಪತ್ನಿಯ ತಾಯಿ, ಸ್ವಂತ ತಾಯಿ ಎಂಬ ಐವರು ತಾಯಂದಿರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ನಾಲ್ಕು ರೀತಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಶ್ಲೋಕ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಅತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಂತೆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು?
ತ್ಯಾಗ, ಶೀಲ, ಗುಣ, ಕರ್ಮಗಳಿಂದ.
ಚಿನ್ನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಉಜ್ಜುವುದು, ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಕಾಯಿಸುವುದು, ಬಡಿಯುವುದರಿಂದ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಎಷ್ಟು ತಾಯಂದಿರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ?
ಐವರು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು