ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
అర్థనాశం మనస్తాపం గృహే దుశ్చరితాని చ । వంచనం చాపమానం చ మతిమాన్న ప్రకాశయేత్ ॥ 01 ॥
ధనధాన్యప్రయోగేషు విద్యాసంగ్రహణే తథా । ఆహారే వ్యవహారే చ త్యక్తలజ్జః సుఖీ భవేత్ ॥ 02 ॥
సంతోషామృతతృప్తానాం యత్సుఖం శాంతిరేవ చ । న చ తద్ధనలుబ్ధానామితశ్చేతశ్చ ధావతాం ॥ 03 ॥
సంతోషస్త్రిషు కర్తవ్యః స్వదారే భోజనే ధనే । త్రిషు చైవ న కర్తవ్యోఽధ్యయనే జపదానయోః ॥ 04 ॥
విప్రయోర్విప్రవహ్న్యోశ్చ దంపత్యోః స్వామిభృత్యయోః । అంతరేణ న గంతవ్యం హలస్య వృషభస్య చ ॥ 05 ॥
పాదాభ్యాం న స్పృశేదగ్నిం గురుం బ్రాహ్మణమేవ చ । నైవ గాం న కుమారీం చ న వృద్ధం న శిశుం తథా ॥ 06 ॥
శకటం పంచహస్తేన దశహస్తేన వాజినమ్ । గజం హస్తసహస్రేణ దేశత్యాగేన దుర్జనం ॥ 07 ॥
హస్తీ అంకుశమాత్రేణ వాజీ హస్తేన తాడ్యతే । శఋంగీ లగుడహస్తేన ఖడ్గహస్తేన దుర్జనః ॥ 08 ॥
తుష్యంతి భోజనే విప్రా మయూరా ఘనగర్జితే । సాధవః పరసంపత్తౌ ఖలాః పరవిపత్తిషు ॥ 09 ॥
అనులోమేన బలినం ప్రతిలోమేన దుర్జనమ్ । ఆత్మతుల్యబలం శత్రుం వినయేన బలేన వా ॥ 10 ॥
బాహువీర్యం బలం రాజ్ఞాం బ్రహ్మణో బ్రహ్మవిద్బలీ । రూపయౌవనమాధుర్యం స్త్రీణాం బలమనుత్తమం ॥ 11 ॥
నాత్యంతం సరలైర్భావ్యం గత్వా పశ్య వనస్థలీమ్ । ఛిద్యంతే సరలాస్తత్ర కుబ్జాస్తిష్ఠంతి పాదపాః ॥ 12 ॥
యత్రోదకం తత్ర వసంతి హంసా- స్తథైవ శుష్కం పరివర్జయంతి । న హంసతుల్యేన నరేణ భావ్యం పునస్త్యజంతః పునరాశ్రయంతే ॥ 13 ॥
ఉపార్జితానాం విత్తానాం త్యాగ ఏవ హి రక్షణమ్ । తడాగోదరసంస్థానాం పరీవాహ ఇవాంభసాం ॥ 14 ॥
యస్యార్థాస్తస్య మిత్రాణి యస్యార్థాస్తస్య బాంధవాః । యస్యార్థాః స పుమాఁల్లోకే యస్యార్థాః స చ పండితః ॥ 15 ॥
స్వర్గస్థితానామిహ జీవలోకే చత్వారి చిహ్నాని వసంతి దేహే । దానప్రసంగో మధురా చ వాణీ దేవార్చనం బ్రాహ్మణతర్పణం చ ॥ 16 ॥
అత్యంతకోపః కటుకా చ వాణీ దరిద్రతా చ స్వజనేషు వైరమ్ । నీచప్రసంగః కులహీనసేవా చిహ్నాని దేహే నరకస్థితానాం ॥ 17 ॥
గమ్యతే యది మృగేంద్రమందిరం లభ్యతే కరికపాలమౌక్తికమ్ । జంబుకాలయగతే చ ప్రాప్యతే వత్సపుచ్ఛఖరచర్మఖండనం ॥ 18 ॥
శునః పుచ్ఛమివ వ్యర్థం జీవితం విద్యయా వినా । న గుహ్యగోపనే శక్తం న చ దంశనివారణే ॥ 19 ॥
వాచాం శౌచం చ మనసః శౌచమింద్రియనిగ్రహః । సర్వభూతదయాశౌచమేతచ్ఛౌచం పరార్థినాం ॥ 20 ॥
పుష్పే గంధం తిలే తైలం కాష్ఠేఽగ్నిం పయసి ఘృతమ్ । ఇక్షౌ గుడం తథా దేహే పశ్యాత్మానం వివేకతః ॥ 21 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಏಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ವಿವೇಕದ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಆರಂಭ: ಜಾಣ ಧನನಾಶ, ಮನಸ್ತಾಪ, ಮನೆಯ ತೊಂದರೆ, ವಂಚನೆ, ಅಪಮಾನಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಧನಧಾನ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ, ವಿದ್ಯಾಸಂಗ್ರಹ, ಆಹಾರ, ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಬಿಟ್ಟವನು ಸುಖಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಗಂಧ, ಎಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ, ಕಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದಂತೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಕಾಣು.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ "ಪುಷ್ಪೇ ಗಂಧಂ ತಿಲೇ ತೈಲಂ" ದೇಹದೊಳಗೆ ಅಡಗಿದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸರಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಜಾಣ ಯಾವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
ಧನನಾಶ, ಮನಸ್ತಾಪ, ಮನೆಯ ತೊಂದರೆ, ವಂಚನೆ, ಅಪಮಾನ.
ಎಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚ ಬಿಡಬೇಕು?
ಹಣಕಾಸು, ವಿದ್ಯೆ, ಆಹಾರ, ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಣಬೇಕು?
ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಗಂಧದಂತೆ, ವಿವೇಕದಿಂದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು