ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಅಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
adhamaa dhanamichchhanti dhanamaanau cha madhyamaah । uttamaa maanamichchanti maano hi mahataam dhanam ॥ 01 ॥
ikshuraapah payo moolam taamboolam phalamaushadham । bhakshayitvaapi kartavyaah snaanadaanaadikaah kriyaah ॥ 02 ॥
deepo bhakshayate dhvaantam kajjalam cha prasooyate । yadannam bhakshayate nityam jaayate taadrishee prajaa ॥ 03 ॥
vittam dehi gunaanviteshu matimannaanyatra dehi kvachit praaptam vaarinidherjalam ghanamukhe maadhuryayuktam sadaa । jeevaansthaavarajangamaamshcha sakalaansanjeevya bhoomandalam bhooyah pashya tadeva kotigunitam gachchantamambhonidhim ॥ 04 ॥
chaandaalaanaam sahasraishcha sooribhistattvadarshibhih । eko hi yavanah prokto na neecho yavanaatparah ॥ 05 ॥
tailaabhyange chitaadhoome maithune kshaurakarmani । taavadbhavati chaandaalo yaavatsnaanam na chaacharet ॥ 06 ॥
ajeerne bheshajam vaari jeerne vaari balapradam । bhojane chaamritam vaari bhojanaante vishaapaham ॥ 07 ॥
hatam jnaanam kriyaaheenam hatashchaajnaanato narah । hatam nirnaayakam sainyam striyo nashtaa hyabhartrikaah ॥ 08 ॥
vriddhakaale mritaa bhaaryaa bandhuhastagatam dhanam । bhojanam cha paraadheenam tisrah pumsaam vidambanaah ॥ 09 ॥
naagnihotram vinaa vedaa na cha daanam vinaa kriyaa । na bhaavena vinaa siddhistasmaadbhaavo hi kaaranam ॥ 10 ॥
na devo vidyate kaashthe na paashaane na mrinmaye । na bhaavena vinaa siddhistasmaadbhaavo hi kaaranam ॥ 11 ॥
kaashthapaashaanadhaatoonaam kritvaa bhaavena sevanam । shraddhayaa cha tathaa siddhistasya vishnuprasaadatah ॥ 12 ॥
na devo vidyate kaashthe na paashaane na mrinmaye । bhaave hi vidyate devastasmaadbhaavo hi kaaranam ॥ 13 ॥
shaantitulyam tapo naasti na santoshaatparam sukham । apatyam cha kalatram cha sataam sangatireva cha ॥ 14 ॥
guno bhooshayate roopam sheelam bhooshayate kulam । praasaadashikharastho'pi kaakah kim garudaayate ॥ 15 ॥
nirgunasya hatam roopam duhsheelasya hatam kulam । asiddhasya hataa vidyaa hyabhogena hatam dhanam ॥ 16 ॥
shuddham bhoomigatam toyam shuddhaa naaree pativrataa । shuchih kshemakaro raajaa santosho braahmanah shuchih ॥ 17 ॥
asantushtaa dvijaa nashtaah santushtaashcha maheebhritah । salajjaa ganikaa nashtaa nirlajjaashcha kulaanganaa ॥ 18 ॥
kim kulena vishaalena vidyaaheenena dehinaam । dushkulam chaapi vidusho devairapi sa poojyate ॥ 19 ॥
vidvaanprashasyate loke vidvaan sarvatra poojyate । vidyayaa labhate sarvam vidyaa sarvatra poojyate ॥ 20 ॥
maamsabhakshyaih suraapaanairmukhaishchaaksharavarjitaih । pashubhih purushaakaarairbhaaraakraantaa hi medinee ॥ 21 ॥
annaheeno dahedraashtram mantraheenashcha ritvijah । yajamaanam daanaheeno naasti yajnasamo ripuh ॥ 22 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಅಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಎಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭ: ಅಧಮರು ಧನ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಮಧ್ಯಮರು ಧನ ಮಾನ ಎರಡನ್ನೂ, ಉತ್ತಮರು ಮಾನವನ್ನೇ; ಮಾನವೇ ಮಹಾತ್ಮರ ಧನ. ಕಬ್ಬು, ನೀರು, ಹಾಲು, ಬೇರು, ತಾಂಬೂಲ, ಹಣ್ಣು, ಔಷಧ ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಸ್ನಾನ ದಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನವಿಲ್ಲದ, ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದ, ಯಜಮಾನನ ದಾನವಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ "ಅಧಮಾ ಧನಮಿಚ್ಛಂತಿ" ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಮಾನದ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಉತ್ತಮರು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?
ಮಾನವನ್ನೇ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು ಯಾವುದು?
ಅನ್ನ, ಮಂತ್ರ, ದಾನಗಳಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು