ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಅಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
అధమా ధనమిచ్ఛంతి ధనమానౌ చ మధ్యమాః । ఉత్తమా మానమిచ్ఛంతి మానో హి మహతాం ధనం ॥ 01 ॥
ఇక్షురాపః పయో మూలం తాంబూలం ఫలమౌషధమ్ । భక్షయిత్వాపి కర్తవ్యాః స్నానదానాదికాః క్రియాః ॥ 02 ॥
దీపో భక్షయతే ధ్వాంతం కజ్జలం చ ప్రసూయతే । యదన్నం భక్షయతే నిత్యం జాయతే తాదృశీ ప్రజా ॥ 03 ॥
విత్తం దేహి గుణాన్వితేషు మతిమన్నాన్యత్ర దేహి క్వచిత్ ప్రాప్తం వారినిధేర్జలం ఘనముఖే మాధుర్యయుక్తం సదా । జీవాన్స్థావరజంగమాంశ్చ సకలాన్సంజీవ్య భూమండలం భూయః పశ్య తదేవ కోటిగుణితం గచ్ఛంతమంభోనిధిం ॥ 04 ॥
చాండాలానాం సహస్రైశ్చ సూరిభిస్తత్త్వదర్శిభిః । ఏకో హి యవనః ప్రోక్తో న నీచో యవనాత్పరః ॥ 05 ॥
తైలాభ్యంగే చితాధూమే మైథునే క్షౌరకర్మణి । తావద్భవతి చాండాలో యావత్స్నానం న చాచరేత్ ॥ 06 ॥
అజీర్ణే భేషజం వారి జీర్ణే వారి బలప్రదమ్ । భోజనే చామృతం వారి భోజనాంతే విషాపహం ॥ 07 ॥
హతం జ్ఞానం క్రియాహీనం హతశ్చాజ్ఞానతో నరః । హతం నిర్ణాయకం సైన్యం స్త్రియో నష్టా హ్యభర్తృకాః ॥ 08 ॥
వృద్ధకాలే మృతా భార్యా బంధుహస్తగతం ధనమ్ । భోజనం చ పరాధీనం తిస్రః పుంసాం విడంబనాః ॥ 09 ॥
నాగ్నిహోత్రం వినా వేదా న చ దానం వినా క్రియా । న భావేన వినా సిద్ధిస్తస్మాద్భావో హి కారణం ॥ 10 ॥
న దేవో విద్యతే కాష్ఠే న పాషాణే న మృణ్మయే । న భావేన వినా సిద్ధిస్తస్మాద్భావో హి కారణం ॥ 11 ॥
కాష్ఠపాషాణధాతూనాం కృత్వా భావేన సేవనమ్ । శ్రద్ధయా చ తథా సిద్ధిస్తస్య విష్ణుప్రసాదతః ॥ 12 ॥
న దేవో విద్యతే కాష్ఠే న పాషాణే న మృన్మయే । భావే హి విద్యతే దేవస్తస్మాద్భావో హి కారణమ్ ॥ 13 ॥
శాంతితుల్యం తపో నాస్తి న సంతోషాత్పరం సుఖమ్ । అపత్యం చ కలత్రం చ సతాం సంగతిరేవ చ ॥ 14 ॥
గుణో భూషయతే రూపం శీలం భూషయతే కులమ్ । ప్రాసాదశిఖరస్థోఽపి కాకః కిం గరుడాయతే ॥ 15 ॥
నిర్గుణస్య హతం రూపం దుఃశీలస్య హతం కులమ్ । అసిద్ధస్య హతా విద్యా హ్యభోగేన హతం ధనం ॥ 16 ॥
శుద్ధం భూమిగతం తోయం శుద్ధా నారీ పతివ్రతా । శుచిః క్షేమకరో రాజా సంతోషో బ్రాహ్మణః శుచిః ॥ 17 ॥
అసంతుష్టా ద్విజా నష్టాః సంతుష్టాశ్చ మహీభృతః । సలజ్జా గణికా నష్టా నిర్లజ్జాశ్చ కులాంగనా ॥ 18 ॥
కిం కులేన విశాలేన విద్యాహీనేన దేహినామ్ । దుష్కులం చాపి విదుషో దేవైరపి స పూజ్యతే ॥ 19 ॥
విద్వాన్ప్రశస్యతే లోకే విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే । విద్యయా లభతే సర్వం విద్యా సర్వత్ర పూజ్యతే ॥ 20 ॥
మాంసభక్ష్యైః సురాపానైర్ముఖైశ్చాక్షరవర్జితైః । పశుభిః పురుషాకారైర్భారాక్రాంతా హి మేదినీ ॥ 21 ॥
అన్నహీనో దహేద్రాష్ట్రం మంత్రహీనశ్చ ఋత్విజః । యజమానం దానహీనో నాస్తి యజ్ఞసమో రిపుః ॥ 22 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಅಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಎಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭ: ಅಧಮರು ಧನ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಮಧ್ಯಮರು ಧನ ಮಾನ ಎರಡನ್ನೂ, ಉತ್ತಮರು ಮಾನವನ್ನೇ; ಮಾನವೇ ಮಹಾತ್ಮರ ಧನ. ಕಬ್ಬು, ನೀರು, ಹಾಲು, ಬೇರು, ತಾಂಬೂಲ, ಹಣ್ಣು, ಔಷಧ ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಸ್ನಾನ ದಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನವಿಲ್ಲದ, ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದ, ಯಜಮಾನನ ದಾನವಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು ಎಂದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ "ಅಧಮಾ ಧನಮಿಚ್ಛಂತಿ" ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಮಾನದ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಉತ್ತಮರು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?
ಮಾನವನ್ನೇ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು ಯಾವುದು?
ಅನ್ನ, ಮಂತ್ರ, ದಾನಗಳಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು