ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
daatritvam priyavaktritvam dheeratvamuchitajnataa । abhyaasena na labhyante chatvaarah sahajaa gunaah ॥ 01 ॥
aatmavargam parityajya paravargam samaashrayet । svayameva layam yaati yathaa raajaanyadharmatah ॥ 02 ॥
hastee sthoolatanuh sa chaankushavashah kim hastimaatro'nkusho deepe prajvalite pranashyati tamah kim deepamaatram tamah । vajrenaapi hataah patanti girayah kim vajramaatram nagaa- stejo yasya viraajate sa balavaansthooleshu kah pratyayah ॥ 03 ॥
kalau dashasahasraani haristyajati medineem । tadardham jaahnaveetoyam tadardham graamadevataah ॥ 04 ॥
grihaasaktasya no vidyaa no dayaa maamsabhojinah । dravyalubdhasya no satyam strainasya na pavitrataa ॥ 05 ॥
na durjanah saadhudashaamupaiti bahuprakaarairapi shikshyamaanah । aamoolasiktah payasaa ghritena na nimbavriksho madhuratvameti ॥ 06 ॥
antargatamalo dushtasteerthasnaanashatairapi । na shudhyati yathaa bhaandam suraayaa daahitam cha sat ॥ 07 ॥
na vetti yo yasya gunaprakarsham sa tam sadaa nindati naatra chitram । yathaa kiraatee karikumbhalabdhaam muktaam parityajya bibharti gunjaam ॥ 08 ॥
ye tu samvatsaram poornam nityam maunena bhunjate । yugakotisahasram taih svargaloke maheeyate ॥ 09 ॥
kaamakrodhau tathaa lobham svaadusharingaarakautuke । atinidraatiseve cha vidyaarthee hyashta varjayet ॥ 10 ॥
akrishtaphalamoolena vanavaasaratah sadaa । kurute'harahah shraaddhamrishirviprah sa uchyate ॥ 11 ॥
ekaahaarena santushtah shatkarmaniratah sadaa । ritukaalaabhigaamee cha sa vipro dvija uchyate ॥ 12 ॥
laukike karmani ratah pashoonaam paripaalakah । vaanijyakrishikarmaa yah sa vipro vaishya uchyate ॥ 13 ॥
laakshaaditailaneeleenaam kausumbhamadhusarpishaam । vikretaa madyamaamsaanaam sa viprah shoodra uchyate ॥ 14 ॥
parakaaryavihantaa cha daambhikah svaarthasaadhakah । chhalee dveshee mriduh krooro vipro maarjaara uchyate ॥ 15 ॥
vaapeekoopatadaagaanaamaaraamasuraveshmanaam । uchchedane niraashankah sa vipro mlechcha uchyate ॥ 16 ॥
devadravyam gurudravyam paradaaraabhimarshanam । nirvaahah sarvabhooteshu viprashchaandaala uchyate ॥ 17 ॥
deyam bhojyadhanam dhanam sukritibhirno sanchayastasya vai shreekarnasya baleshcha vikramapateradyaapi keertih sthitaa । asmaakam madhudaanabhogarahitam naatham chiraatsanchitam nirvaanaaditi naijapaadayugalam dharshantyaho makshikaah ॥ 18 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ದಾನಶೀಲತೆ, ಪ್ರಿಯಭಾಷಣ, ಧೈರ್ಯ, ಉಚಿತಜ್ಞತೆ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳು ಸಹಜ, ಕೇವಲ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಬಾರವು ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭ. ತನ್ನವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವವನು ಪರಧರ್ಮ ಅನುಸರಿಸಿದ ರಾಜನಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಜಿಪುಣನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜೇನಿಗೆ ದುಂಬಿಗಳು ವಿಷಾದಿಸುವ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಉದಾರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಕರ್ಣ ಬಲಿಯರ ಕೀರ್ತಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ, ಕೊಡದೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಧನ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ದಾನಶೀಲತೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
- ಸಹಜ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇದರ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಯಾವ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳು ಸಹಜ?
ದಾನಶೀಲತೆ, ಪ್ರಿಯಭಾಷಣ, ಧೈರ್ಯ, ಉಚಿತಜ್ಞತೆ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಯಾರ ಕೀರ್ತಿ ಉಳಿದಿದೆ?
ಉದಾರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಕರ್ಣ ಬಲಿಯರದು.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು