ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಷೋಡಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
na dhyaatam padameeshvarasya vidhivatsamsaaravichchittaye svargadvaarakapaatapaatanapaturdharmo'pi nopaarjitah । naareepeenapayodharoruyugalaa svapne'pi naalingitam maatuh kevalameva yauvanavanachchede kuthaaraa vayam ॥ 01 ॥
jalpanti saardhamanyena pashyantyanyam savibhramaah । hridaye chintayantyanyam na streenaamekato ratih ॥ 02 ॥
yo mohaanmanyate moodho rakteyam mayi kaaminee । sa tasyaa vashago bhootvaa nrityet kreedaashakuntavat ॥ 03 ॥
ko'rthaanpraapya na garvito vishayinah kasyaapado'stam gataah streebhih kasya na khanditam bhuvi manah ko naama raajapriyah । kah kaalasya na gocharatvamagamat ko'rthee gato gauravam ko vaa durjanadurgameshu patitah kshemena yaatah pathi ॥ 04 ॥
na nirmito na chaiva na drishtapoorvo na shrooyate hemamayah kurangah । tathaa'pi trishnaa raghunandanasya vinaashakaale vipareetabuddhih ॥ 05 ॥
gunairuttamataam yaati nochchairaasanasamsthitaah । praasaadashikharastho'pi kaakah kim garudaayate ॥ 06 ॥
gunaah sarvatra poojyante na mahatyo'pi sampadah । poornenduh kim tathaa vandyo nishkalanko yathaa krishah ॥ 07 ॥
parairuktaguno yastu nirguno'pi gunee bhavet । indro'pi laghutaam yaati svayam prakhyaapitairgunaih ॥ 08 ॥
vivekinamanupraaptaa gunaa yaanti manojnataam । sutaraam ratnamaabhaati chaameekaraniyojitam ॥ 09 ॥
gunaih sarvajnatulyo'pi seedatyeko niraashrayah । anarghyamapi maanikyam hemaashrayamapekshate ॥ 10 ॥
atikleshena yaddravyamatilobhena yatsukham । shatroonaam pranipaatena te hyarthaa maa bhavantu me ॥ 11 ॥
kim tayaa kriyate lakshmyaa yaa vadhooriva kevalaa । yaa tu veshyeva saamaanyaa pathikairapi bhujyate ॥ 12 ॥
dhaneshu jeevitavyeshu streeshu chaahaarakarmasu । atriptaah praaninah sarve yaataa yaasyanti yaanti cha ॥ 13 ॥
ksheeyante sarvadaanaani yajnahomabalikriyaah । na ksheeyate paatradaanamabhayam sarvadehinaam ॥ 14 ॥
trinam laghu trinaattoolam toolaadapi cha yaachakah । vaayunaa kim na neeto'sau maamayam yaachayishyati ॥ 15 ॥
varam praanaparityaago maanabhangena jeevanaat । praanatyaage kshanam duhkham maanabhange dine dine ॥ 16 ॥
priyavaakyapradaanena sarve tushyanti jantavah । tasmaattadeva vaktavyam vachane kaa daridrataa ॥ 17 ॥
samsaarakatuvrikshasya dve phale'mritopame । subhaashitam cha susvaadu sangatih sajjane jane ॥ 18 ॥
janma janma yadabhyastam daanamadhyayanam tapah । tenaivaa'bhyaasayogena dehee chaabhyasyate punah ॥ 19 ॥
pustakasthaa tu yaa vidyaa parahastagatam dhanam । kaaryakaale samutpanne na saa vidyaa na taddhanam ॥ 20 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಷೋಡಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ವ್ಯರ್ಥ ಜೀವನದ ವಿಷಾದದಿಂದ ಆರಂಭ: ಸಂಸಾರಬಂಧ ಕಡಿಯಲು ಈಶ್ವರಪಾದ ಧ್ಯಾನಿಸದ, ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಧರ್ಮ ಗಳಿಸದವನು ತಾಯಿಯ ಯೌವನಕ್ಕೆ ಕೊಡಲಿಯಾದ ಅಷ್ಟೇ. ಇದರ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಉನ್ನತ ಆಸನದಿಂದಲ್ಲ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಹಿರಿಮೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಮಧುರ ಮಾತು ದಾನಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯೆ ಪರರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಧನ ಅಗತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೨೦ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಪುಸ್ತಕಸ್ಥಾ ತು ಯಾ ವಿದ್ಯಾ" ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ: ವಿದ್ಯೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿ ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ?
ಪುಸ್ತಕದ ವಿದ್ಯೆ ಪರರ ಕೈಯ ಧನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಂತೆ ಹಿರಿಮೆ ಯಾವುದರಿಂದ?
ಉನ್ನತ ಆಸನದಿಂದಲ್ಲ, ಗುಣಗಳಿಂದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು