ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಷೋಡಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
న ధ్యాతం పదమీశ్వరస్య విధివత్సంసారవిచ్ఛిత్తయే స్వర్గద్వారకపాటపాటనపటుర్ధర్మోఽపి నోపార్జితః । నారీపీనపయోధరోరుయుగలా స్వప్నేఽపి నాలింగితం మాతుః కేవలమేవ యౌవనవనచ్ఛేదే కుఠారా వయం ॥ 01 ॥
జల్పంతి సార్ధమన్యేన పశ్యంత్యన్యం సవిభ్రమాః । హృదయే చింతయంత్యన్యం న స్త్రీణామేకతో రతిః ॥ 02 ॥
యో మోహాన్మన్యతే మూఢో రక్తేయం మయి కామినీ । స తస్యా వశగో భూత్వా నృత్యేత్ క్రీడాశకుంతవత్ ॥ 03 ॥
కోఽర్థాన్ప్రాప్య న గర్వితో విషయిణః కస్యాపదోఽస్తం గతాః స్త్రీభిః కస్య న ఖండితం భువి మనః కో నామ రాజప్రియః । కః కాలస్య న గోచరత్వమగమత్ కోఽర్థీ గతో గౌరవం కో వా దుర్జనదుర్గమేషు పతితః క్షేమేణ యాతః పథి ॥ 04 ॥
న నిర్మితో న చైవ న దృష్టపూర్వో న శ్రూయతే హేమమయః కురంగః । తథాఽపి తృష్ణా రఘునందనస్య వినాశకాలే విపరీతబుద్ధిః ॥ 05 ॥
గుణైరుత్తమతాం యాతి నోచ్చైరాసనసంస్థితాః । ప్రాసాదశిఖరస్థోఽపి కాకః కిం గరుడాయతే ॥ 06 ॥
గుణాః సర్వత్ర పూజ్యంతే న మహత్యోఽపి సంపదః । పూర్ణేందుః కిం తథా వంద్యో నిష్కలంకో యథా కృశః ॥ 07 ॥
పరైరుక్తగుణో యస్తు నిర్గుణోఽపి గుణీ భవేత్ । ఇంద్రోఽపి లఘుతాం యాతి స్వయం ప్రఖ్యాపితైర్గుణైః ॥ 08 ॥
వివేకినమనుప్రాప్తా గుణా యాంతి మనోజ్ఞతామ్ । సుతరాం రత్నమాభాతి చామీకరనియోజితం ॥ 09 ॥
గుణైః సర్వజ్ఞతుల్యోఽపి సీదత్యేకో నిరాశ్రయః । అనర్ఘ్యమపి మాణిక్యం హేమాశ్రయమపేక్షతే ॥ 10 ॥
అతిక్లేశేన యద్ద్రవ్యమతిలోభేన యత్సుఖమ్ । శత్రూణాం ప్రణిపాతేన తే హ్యర్థా మా భవంతు మే ॥ 11 ॥
కిం తయా క్రియతే లక్ష్మ్యా యా వధూరివ కేవలా । యా తు వేశ్యేవ సామాన్యా పథికైరపి భుజ్యతే ॥ 12 ॥
ధనేషు జీవితవ్యేషు స్త్రీషు చాహారకర్మసు । అతృప్తాః ప్రాణినః సర్వే యాతా యాస్యంతి యాంతి చ ॥ 13 ॥
క్షీయంతే సర్వదానాని యజ్ఞహోమబలిక్రియాః । న క్షీయతే పాత్రదానమభయం సర్వదేహినాం ॥ 14 ॥
తృణం లఘు తృణాత్తూలం తూలాదపి చ యాచకః । వాయునా కిం న నీతోఽసౌ మామయం యాచయిష్యతి ॥ 15 ॥
వరం ప్రాణపరిత్యాగో మానభంగేన జీవనాత్ । ప్రాణత్యాగే క్షణం దుఃఖం మానభంగే దినే దినే ॥ 16 ॥
ప్రియవాక్యప్రదానేన సర్వే తుష్యంతి జంతవః । తస్మాత్తదేవ వక్తవ్యం వచనే కా దరిద్రతా ॥ 17 ॥
సంసారకటువృక్షస్య ద్వే ఫలేఽమృతోపమే । సుభాషితం చ సుస్వాదు సంగతిః సజ్జనే జనే ॥ 18 ॥
జన్మ జన్మ యదభ్యస్తం దానమధ్యయనం తపః । తేనైవాఽభ్యాసయోగేన దేహీ చాభ్యస్యతే పునః ॥ 19 ॥
పుస్తకస్థా తు యా విద్యా పరహస్తగతం ధనమ్ । కార్యకాలే సముత్పన్నే న సా విద్యా న తద్ధనం ॥ 20 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಷೋಡಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ವ್ಯರ್ಥ ಜೀವನದ ವಿಷಾದದಿಂದ ಆರಂಭ: ಸಂಸಾರಬಂಧ ಕಡಿಯಲು ಈಶ್ವರಪಾದ ಧ್ಯಾನಿಸದ, ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಧರ್ಮ ಗಳಿಸದವನು ತಾಯಿಯ ಯೌವನಕ್ಕೆ ಕೊಡಲಿಯಾದ ಅಷ್ಟೇ. ಇದರ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಉನ್ನತ ಆಸನದಿಂದಲ್ಲ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಹಿರಿಮೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಮಧುರ ಮಾತು ದಾನಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯೆ ಪರರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಧನ ಅಗತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೨೦ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಪುಸ್ತಕಸ್ಥಾ ತು ಯಾ ವಿದ್ಯಾ" ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ: ವಿದ್ಯೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿ ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ?
ಪುಸ್ತಕದ ವಿದ್ಯೆ ಪರರ ಕೈಯ ಧನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಂತೆ ಹಿರಿಮೆ ಯಾವುದರಿಂದ?
ಉನ್ನತ ಆಸನದಿಂದಲ್ಲ, ಗುಣಗಳಿಂದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು