ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
కస్య దోషః కులే నాస్తి వ్యాధినా కో న పీడితః । వ్యసనం కేన న ప్రాప్తం కస్య సౌఖ్యం నిరంతరం ॥ 01 ॥
ఆచారః కులమాఖ్యాతి దేశమాఖ్యాతి భాషణమ్ । సంభ్రమః స్నేహమాఖ్యాతి వపురాఖ్యాతి భోజనం ॥ 02 ॥
సుకులే యోజయేత్కన్యాం పుత్రం విద్యాసు యోజయేత్ । వ్యసనే యోజయేచ్ఛత్రుం మిత్రం ధర్మేణ యోజయేత్ ॥ 03 ॥
దుర్జనస్య చ సర్పస్య వరం సర్పో న దుర్జనః । సర్పో దంశతి కాలే తు దుర్జనస్తు పదే పదే ॥ 04 ॥
ఏతదర్థే కులీనానాం నృపాః కుర్వంతి సంగ్రహమ్ । ఆదిమధ్యావసానేషు న తే గచ్ఛంతి విక్రియాం ॥ 05 ॥
ప్రలయే భిన్నమర్యాదా భవంతి కిల సాగరాః । సాగరా భేదమిచ్ఛంతి ప్రలయేఽపి న సాధవః ॥ 06 ॥
మూర్ఖస్తు ప్రహర్తవ్యః ప్రత్యక్షో ద్విపదః పశుః । భిద్యతే వాక్య-శల్యేన అదృశం కంటకం యథా ॥ 07 ॥
రూపయౌవనసంపన్నా విశాలకులసంభవాః । విద్యాహీనా న శోభంతే నిర్గంధాః కింశుకా యథా ॥ 08 ॥
కోకిలానాం స్వరో రూపం స్త్రీణాం రూపం పతివ్రతమ్ । విద్యా రూపం కురూపాణాం క్షమా రూపం తపస్వినాం ॥ 09 ॥
త్యజేదేకం కులస్యార్థే గ్రామస్యార్థే కులం త్యజేత్ । గ్రామం జనపదస్యార్థే ఆత్మార్థే పృథివీం త్యజేత్ ॥ 10 ॥
ఉద్యోగే నాస్తి దారిద్ర్యం జపతో నాస్తి పాతకమ్ । మౌనేన కలహో నాస్తి నాస్తి జాగరితే భయం ॥ 11 ॥
అతిరూపేణ వా సీతా అతిగర్వేణ రావణః । అతిదానాద్బలిర్బద్ధో హ్యతిసర్వత్ర వర్జయేత్ ॥ 12 ॥
కో హి భారః సమర్థానాం కిం దూరం వ్యవసాయినామ్ । కో విదేశః సువిద్యానాం కః పరః ప్రియవాదినాం ॥ 13 ॥
ఏకేనాపి సువృక్షేణ పుష్పితేన సుగంధినా । వాసితం తద్వనం సర్వం సుపుత్రేణ కులం యథా ॥ 14 ॥
ఏకేన శుష్కవృక్షేణ దహ్యమానేన వహ్నినా । దహ్యతే తద్వనం సర్వం కుపుత్రేణ కులం యథా ॥ 15 ॥
ఏకేనాపి సుపుత్రేణ విద్యాయుక్తేన సాధునా । ఆహ్లాదితం కులం సర్వం యథా చంద్రేణ శర్వరీ ॥ 16 ॥
కిం జాతైర్బహుభిః పుత్రైః శోకసంతాపకారకైః । వరమేకః కులాలంబీ యత్ర విశ్రామ్యతే కులం ॥ 17 ॥
లాలయేత్పంచవర్షాణి దశవర్షాణి తాడయేత్ । ప్రాప్తే తు షోడశే వర్షే పుత్రే మిత్రవదాచరేత్ ॥ 18 ॥
ఉపసర్గేఽన్యచక్రే చ దుర్భిక్షే చ భయావహే । అసాధుజనసంపర్కే యః పలాయేత్స జీవతి ॥ 19 ॥
ధర్మార్థకామమోక్షాణాం యస్యైకోఽపి న విద్యతే । అజాగలస్తనస్యేవ తస్య జన్మ నిరర్థకం ॥ 20 ॥
మూర్ఖా యత్ర న పూజ్యంతే ధాన్యం యత్ర సుసంచితమ్ । దాంపత్యే కలహో నాస్తి తత్ర శ్రీః స్వయమాగతా ॥ 21 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಮಾನ ಮಾನವತೆಯ ನೆನಪಿನಿಂದ ಆರಂಭ: ಯಾರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ, ಯಾರು ರೋಗದಿಂದ ನರಳಿಲ್ಲ, ಯಾರು ಕಷ್ಟ ಕಂಡಿಲ್ಲ, ಯಾರ ಸುಖ ನಿರಂತರ? ಆಚಾರ ಕುಲವನ್ನು, ಭಾಷಣ ದೇಶವನ್ನು, ಸಂಭ್ರಮ ಸ್ನೇಹವನ್ನು, ದೇಹ ಆಹಾರವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮೂರ್ಖರು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡದ, ಧಾನ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ, ದಂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಹವಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾನಾಗಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಯಾರೂ ದೋಷ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರರನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು ಎಂದು ತೋರಲು ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಏನು ಕೇಳುತ್ತದೆ?
ಯಾರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ, ಯಾರ ಸುಖ ನಿರಂತರ?
೨ನೇ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಭಾಷಣ ಏನನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ?
ತನ್ನ ದೇಶವನ್ನು.
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾನಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ?
ಮೂರ್ಖರು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡದ, ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಾದ, ದಂಪತಿ ಸೌಹಾರ್ದವಿರುವ ಕಡೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು