ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
aayuh karma cha vittam cha vidyaa nidhanameva cha । panchaitaani hi srijyante garbhasthasyaiva dehinah ॥ 01 ॥
saadhubhyaste nivartante putramitraani baandhavaah । ye cha taih saha gantaarastaddharmaatsukritam kulam ॥ 02 ॥
darshanadhyaanasamsparshairmatsee koormee cha pakshinee । shishum paalayate nityam tathaa sajjana-sangatih ॥ 03 ॥
yaavatsvastho hyayam deho yaavanmrityushcha dooratah । taavadaatmahitam kuryaatpraanaante kim karishyati ॥ 04 ॥
kaamadhenugunaa vidyaa hyakaale phaladaayinee । pravaase maatrisadrishee vidyaa guptam dhanam smritam ॥ 05 ॥
eko'pi gunavaanputro nirgunena shatena kim । ekashchandrastamo hanti na cha taaraah sahasrashah ॥ 06 ॥
moorkhashchiraayurjaato'pi tasmaajjaatamrito varah । mritah sa chaalpaduhkhaaya yaavajjeevam jado dahet ॥ 07 ॥
kugraamavaasah kulaheenasevaa kubhojanam krodhamukhee cha bhaaryaa । putrashcha moorkho vidhavaa cha kanyaa vinaagninaa shatpradahanti kaayam ॥ 08 ॥
kim tayaa kriyate dhenvaa yaa na dogdhree na garbhinee । ko'rthah putrena jaatena yo na vidvaan na bhaktimaan ॥ 09 ॥
samsaarataapadagdhaanaam trayo vishraantihetavah । apatyam cha kalatram cha sataam sangatireva cha ॥ 10 ॥
sakrijjalpanti raajaanah sakrijjalpanti panditaah । sakritkanyaah pradeeyante treenyetaani sakritsakrit ॥ 11 ॥
ekaakinaa tapo dvaabhyaam pathanam gaayanam tribhih । chaturbhirgamanam kshetram panchabhirbahubhee ranah ॥ 12 ॥
saa bhaaryaa yaa shuchirdakshaa saa bhaaryaa yaa pativrataa । saa bhaaryaa yaa patipreetaa saa bhaaryaa satyavaadinee ॥ 13 ॥
aputrasya griham shoonyam dishah shoonyaastvabaandhavaah । moorkhasya hridayam shoonyam sarvashoonyaa daridrataa ॥ 14 ॥
anabhyaase visham shaastramajeerne bhojanam visham । daridrasya visham goshthee vriddhasya tarunee visham ॥ 15 ॥
tyajeddharmam dayaaheenam vidyaaheenam gurum tyajet । tyajetkrodhamukheem bhaaryaam nihsnehaanbaandhavaamstyajet ॥ 16 ॥
adhvaa jaraa dehavataam parvataanaam jalam jaraa । amaithunam jaraa streenaam vastraanaamaatapo jaraa ॥ 17 ॥
kah kaalah kaani mitraani ko deshah kau vyayaagamau । kashchaaham kaa cha me shaktiriti chintyam muhurmuhuh ॥ 18 ॥
agnirdevo dvijaateenaam muneenaam hridi daivatam । pratimaa svalpabuddheenaam sarvatra samadarshinah ॥ 19 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಜೀವಿಗೆ ಐದು ನಿಗದಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭ: ಆಯುಸ್ಸು, ಕರ್ಮ, ವಿತ್ತ, ವಿದ್ಯೆ, ನಿಧನ. ಪುತ್ರ ಮಿತ್ರ ಬಂಧುಗಳು ಸಾಧುಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಕುಲಕ್ಕೆ ಪುಣ್ಯ ತರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಜನ ದೈವವನ್ನು ಕಾಣುವ ಬಗೆಗಳ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ದೇವ, ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೈವ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಮೆ, ಸಮದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಜನ ದೈವವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ "ಅಗ್ನಿರ್ದೇವೋ ದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ" ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.
- ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೧ನೇ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾಗುವ ಐದು ಯಾವುವು?
ಆಯುಸ್ಸು, ಕರ್ಮ, ವಿತ್ತ, ವಿದ್ಯೆ, ನಿಧನ.
ಸಮದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ದೈವ ಎಲ್ಲಿ?
ಎಲ್ಲೆಡೆ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು