MuhurtaNow

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ

Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ಶ್ರುತ್ವಾ ಧರ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ಯಜತಿ ದುರ್ಮತಿಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಜ್ಞಾನಮವಾಪ್ನೋತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ 01 ॥

ಪಕ್ಷಿಣಃ ಕಾಕಶ್ಚಂಡಾಲಃ ಪಶೂನಾಂ ಚೈವ ಕುಕ್ಕುರಃ । ಮುನೀನಾಂ ಪಾಪಶ್ಚಂಡಾಲಃ ಸರ್ವಚಾಂಡಾಲನಿಂದಕಃ ॥ 02 ॥

ಭಸ್ಮನಾ ಶುದ್ಧ್ಯತೇ ಕಾಸ್ಯಂ ತಾಮ್ರಮಮ್ಲೇನ ಶುದ್ಧ್ಯತಿ । ರಜಸಾ ಶುದ್ಧ್ಯತೇ ನಾರೀ ನದೀ ವೇಗೇನ ಶುದ್ಧ್ಯತಿ ॥ 03 ॥

ಭ್ರಮನ್ಸಂಪೂಜ್ಯತೇ ರಾಜಾ ಭ್ರಮನ್ಸಂಪೂಜ್ಯತೇ ದ್ವಿಜಃ । ಭ್ರಮನ್ಸಂಪೂಜ್ಯತೇ ಯೋಗೀ ಸ್ತ್ರೀ ಭ್ರಮಂತೀ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ 04 ॥

ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ತಸ್ಯ ಮಿತ್ರಾಣಿ ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ತಸ್ಯ ಬಾಂಧವಾಃ । ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಃ ಸ ಪುಮಾಁಲ್ಲೋಕೇ ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಃ ಸ ಚ ಪಂಡಿತಃ ॥ 05 ॥

ತಾದೃಶೀ ಜಾಯತೇ ಬುದ್ಧಿರ್ವ್ಯವಸಾಯೋಽಪಿ ತಾದೃಶಃ । ಸಹಾಯಾಸ್ತಾದೃಶಾ ಏವ ಯಾದೃಶೀ ಭವಿತವ್ಯತಾ ॥ 06 ॥

ಕಾಲಃ ಪಚತಿ ಭೂತಾನಿ ಕಾಲಃ ಸಂಹರತೇ ಪ್ರಜಾಃ । ಕಾಲಃ ಸುಪ್ತೇಷು ಜಾಗರ್ತಿ ಕಾಲೋ ಹಿ ದುರತಿಕ್ರಮಃ ॥ 07 ॥

ನ ಪಶ್ಯತಿ ಚ ಜನ್ಮಾಂಧಃ ಕಾಮಾಂಧೋ ನೈವ ಪಶ್ಯತಿ । ಮದೋನ್ಮತ್ತಾ ನ ಪಶ್ಯಂತಿ ಅರ್ಥೀ ದೋಷಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ ॥ 08 ॥

ಸ್ವಯಂ ಕರ್ಮ ಕರೋತ್ಯಾತ್ಮಾ ಸ್ವಯಂ ತತ್ಫಲಮಶ್ನುತೇ । ಸ್ವಯಂ ಭ್ರಮತಿ ಸಂಸಾರೇ ಸ್ವಯಂ ತಸ್ಮಾದ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ ॥ 09 ॥

ರಾಜಾ ರಾಷ್ಟ್ರಕೃತಂ ಪಾಪಂ ರಾಜ್ಞಃ ಪಾಪಂ ಪುರೋಹಿತಃ । ಭರ್ತಾ ಚ ಸ್ತ್ರೀಕೃತಂ ಪಾಪಂ ಶಿಷ್ಯಪಾಪಂ ಗುರುಸ್ತಥಾ ॥ 10 ॥

ಋಣಕರ್ತಾ ಪಿತಾ ಶತ್ರುರ್ಮಾತಾ ಚ ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣೀ । ಭಾರ್ಯಾ ರೂಪವತೀ ಶತ್ರುಃ ಪುತ್ರಃ ಶತ್ರುರಪಂಡಿತಃ ॥ 11 ॥

ಲುಬ್ಧಮರ್ಥೇನ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ ಸ್ತಬ್ಧಮಂಜಲಿಕರ್ಮಣಾ । ಮೂರ್ಖಂ ಛಂದೋಽನುವೃತ್ತ್ಯಾ ಚ ಯಥಾರ್ಥತ್ವೇನ ಪಂಡಿತಂ ॥ 12 ॥

ವರಂ ನ ರಾಜ್ಯಂ ನ ಕುರಾಜರಾಜ್ಯಂ ವರಂ ನ ಮಿತ್ರಂ ನ ಕುಮಿತ್ರಮಿತ್ರಮ್ । ವರಂ ನ ಶಿಷ್ಯೋ ನ ಕುಶಿಷ್ಯಶಿಷ್ಯೋ ವರಂ ನ ದಾರ ನ ಕುದರದಾರಃ ॥ 13 ॥

ಕುರಾಜರಾಜ್ಯೇನ ಕುತಃ ಪ್ರಜಾಸುಖಂ ಕುಮಿತ್ರಮಿತ್ರೇಣ ಕುತೋಽಭಿನಿರ್ವೃತಿಃ । ಕುದಾರದಾರೈಶ್ಚ ಕುತೋ ಗೃಹೇ ರತಿಃ ಕುಶಿಷ್ಯಶಿಷ್ಯಮಧ್ಯಾಪಯತಃ ಕುತೋ ಯಶಃ ॥ 14 ॥

ಸಿಂಹಾದೇಕಂ ಬಕಾದೇಕಂ ಶಿಕ್ಷೇಚ್ಚತ್ವಾರಿ ಕುಕ್ಕುಟಾತ್ । ವಾಯಸಾತ್ಪಂಚ ಶಿಕ್ಷೇಚ್ಚ ಷಟ್ಶುನಸ್ತ್ರೀಣಿ ಗರ್ದಭಾತ್ ॥ 15 ॥

ಪ್ರಭೂತಂ ಕಾರ್ಯಮಲ್ಪಂ ವಾ ಯನ್ನರಃ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ । ಸರ್ವಾರಂಭೇಣ ತತ್ಕಾರ್ಯಂ ಸಿಂಹಾದೇಕಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ॥ 16 ॥

ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ಸಂಯಮ್ಯ ರಾಗದ್ವೇಷವಿವರ್ಜಿತಃ । ಸಮದುಃಖಸುಖಃ ಶಾಂತಃ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಃ ಸಾಧುರುಚ್ಯತೇ ॥ 17 ॥

ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಾನಂ ಚ ಯುದ್ಧಂ ಚ ಸಂವಿಭಾಗಂ ಚ ಬಂಧುಷು । ಸ್ವಯಮಾಕ್ರಮ್ಯ ಭುಕ್ತಂ ಚ ಶಿಕ್ಷೇಚ್ಚತ್ವಾರಿ ಕುಕ್ಕುಟಾತ್ ॥ 18 ॥

ಗೂಢಮೈಥುನಚಾರಿತ್ವಂ ಕಾಲೇ ಕಾಲೇ ಚ ಸಂಗ್ರಹಮ್ । ಅಪ್ರಮತ್ತಮವಿಶ್ವಾಸಂ ಪಂಚ ಶಿಕ್ಷೇಚ್ಚ ವಾಯಸಾತ್ ॥ 19 ॥

ಬಹ್ವಾಶೀ ಸ್ವಲ್ಪಸಂತುಷ್ಟಃ ಸನಿದ್ರೋ ಲಘುಚೇತನಃ । ಸ್ವಾಮಿಭಕ್ತಶ್ಚ ಶೂರಶ್ಚ ಷಡೇತೇ ಶ್ವಾನತೋ ಗುಣಾಃ ॥ 20 ॥

ಸುಶ್ರಾಂತೋಽಪಿ ವಹೇದ್ಭಾರಂ ಶೀತೋಷ್ಣಂ ನ ಚ ಪಶ್ಯತಿ । ಸಂತುಷ್ಟಶ್ಚರತೇ ನಿತ್ಯಂ ತ್ರೀಣಿ ಶಿಕ್ಷೇಚ್ಚ ಗರ್ದಭಾತ್ ॥ 21 ॥

ಯ ಏತಾನ್ವಿಂಶತಿಗುಣಾನಾಚರಿಷ್ಯತಿ ಮಾನವಃ । ಕಾರ್ಯಾವಸ್ಥಾಸು ಸರ್ವಾಸು ಅಜೇಯಃ ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 22 ॥

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ

ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ ಸೂಕ್ತಿಗಳ ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಆರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಆರಂಭ: ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಧರ್ಮ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ, ಕೇಳುವುದರಿಂದ ದುರ್ಮತಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ, ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಸಂಗ, ವಿಧಿ ಪ್ರಯತ್ನ, ಸಿಂಹದ ಏಕಾಗ್ರ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಾಗೆಯ ಎಚ್ಚರದಂಥ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಗುಣಗಳು, ಸದ್ಬಳಕೆಯ ಕಾಲದ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ)ನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ (ನೀತಿ)ದ ಓದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಡತೆ ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ "ಶ್ರುತ್ವಾ ಧರ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ" ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಶ್ರವಣವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವುಗಳ ಕಾಲದ ಮನೋಭಾವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

೧ನೇ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ಕೇಳುವುದು ಏನು ತರುತ್ತದೆ?

ಧರ್ಮಜ್ಞಾನ, ದುರ್ಮತಿನಾಶ, ಜ್ಞಾನ, ಮೋಕ್ಷ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಏನು ಕಲಿಯಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತದೆ?

ಸಿಂಹದ ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಕಾಗೆಯ ಎಚ್ಚರದಂಥ ಗುಣಗಳು.

ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?

ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.