MuhurtaNow

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪಂಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

यस्य चित्तं द्रवीभूतं कृपया सर्वजंतुषु । तस्य ज्ञानेन मोक्षेण किं जटाभस्मलेपनैः ॥ 01 ॥

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्यं प्रबोधयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा सोऽनृणी भवेत् ॥ 02 ॥

खलानां कंटकानां च द्विविधैव प्रतिक्रिया । उपानन्मुखभंगो वा दूरतो वा विसर्जनम् ॥ 02 ॥

कुचैलिनं दंतमलोपधारिणं बह्वाशिनं निष्ठुरभाषिणं च । सूर्योदये चास्तमिते शयानं विमुंचति श्रीर्यदि चक्रपाणिः ॥ 04 ॥

त्यजंति मित्राणि धनैर्विहीनं पुत्राश्च दाराश्च सुहृज्जनाश्च । तमर्थवंतं पुनराश्रयंति अर्थो हि लोके मनुष्यस्य बंधुः ॥ 05 ॥

अन्यायोपार्जितं द्रव्यं दश वर्षाणि तिष्ठति । प्राप्ते चैकादशे वर्षे समूलं तद्विनश्यति ॥ 06 ॥

अयुक्तं स्वामिनो युक्तं युक्तं नीचस्य दूषणम् । अमृतं राहवे मृत्युर्विषं शंकरभूषणम् ॥ 07 ॥

तद्भोजनं यद्द्विजभुक्तशेषं तत्सौहृदं यत्क्रियते परस्मिन् । सा प्राज्ञता या न करोति पापं दंभं विना यः क्रियते स धर्मः ॥ 08 ॥

मणिर्लुंठति पादाग्रे काचः शिरसि धार्यते । क्रयविक्रयवेलायां काचः काचो मणिर्मणिः ॥ 09 ॥

अनंतशास्त्रं बहुलाश्च विद्याः स्वल्पश्च कालो बहुविघ्नता च । यत्सारभूतं तदुपासनीयां हंसो यथा क्षीरमिवांबुमध्यात् ॥ 10 ॥

दूरागतं पथि श्रांतं वृथा च गृहमागतम् । अनर्चयित्वा यो भुंक्ते स वै चांडाल उच्यते ॥ 11 ॥

पठंति चतुरो वेदांधर्मशास्त्राण्यनेकशः । आत्मानं नैव जानंति दर्वी पाकरसं यथा ॥ 12 ॥

धन्या द्विजमयी नौका विपरीता भवार्णवे । तरंत्यधोगताः सर्वे उपरिष्ठाः पतंत्यधः ॥ 13 ॥

अयममृतनिधानं नायकोऽप्योषधीनाम् अमृतमयशरीरः कांतियुक्तोऽपि चंद्रः । भवतिविगतरश्मिर्मंडलं प्राप्य भानोः परसदननिविष्टः को लघुत्वं न याति ॥ 14 ॥

अलिरयं नलिनीदलमध्यगः कमलिनीमकरंदमदालसः । विधिवशात्परदेशमुपागतः कुटजपुष्परसं बहु मन्यते ॥ 15 ॥

पीतः क्रुद्धेन तातश्चरणतलहतो वल्लभो येन रोषा दाबाल्याद्विप्रवर्यैः स्ववदनविवरे धार्यते वैरिणी मे । गेहं मे छेदयंति प्रतिदिवसमुमाकांतपूजानिमित्तं तस्मात्खिन्ना सदाहं द्विजकुलनिलयं नाथ युक्तं त्यजामि ॥ 16 ॥

बंधनानि खलु संति बहूनि प्रेमरज्जुकृतबंधनमन्यत् । दारुभेदनिपुणोऽपि षडंघ्रि- र्निष्क्रियो भवति पंकजकोशेः ॥ 17 ॥

छिन्नोऽपि चंदन तरुर्न जहाति गंधं वृद्धोऽपि वारणपति-र्नजहाति लीलाम् । हंत्रार्पितो मधुरतां न जहाति चेक्षुः क्षीणोऽपि न त्यजति शिलगुणान् कुलीनः ॥ 18 ॥

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪಂಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿಯ ೧೫ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ; ವಿವೇಕದ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತ ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕರಗುವ ಹೃದಯದವನಿಗೆ ಜಟೆ, ಭಸ್ಮ ಅಥವಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಕತ್ತರಿಸಿದರೂ ಪರಿಮಳ ಬಿಡದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರದ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಸಜ್ಜನ ಎಂತಹ ಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ನೀತಿ (ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವಿವೇಕ) ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಓದಿನಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯ ಕೃತಿ; ಆದರೂ ಎರಡೂ ಚಾಣಕ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
  • ಅದರ ಅನೇಕ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶ್ರೀಗಂಧ, ಕಬ್ಬು, ಆನೆ ಮೊದಲಾದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀತಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ (ಕೌಟಿಲ್ಯ) ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?

ಹೊರಗಿನ ಪವಿತ್ರತೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಗಿಂತ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆ ಮುಖ್ಯ.

ಶ್ರೀಗಂಧದ ಚಿತ್ರ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ?

ಸಜ್ಜನ ಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.