ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪಂಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
యస్య చిత్తం ద్రవీభూతం కృపయా సర్వజంతుషు । తస్య జ్ఞానేన మోక్షేణ కిం జటాభస్మలేపనైః ॥ 01 ॥
ఏకమప్యక్షరం యస్తు గురుః శిష్యం ప్రబోధయేత్ । పృథివ్యాం నాస్తి తద్ద్రవ్యం యద్దత్త్వా సోఽనృణీ భవేత్ ॥ 02 ॥
ఖలానాం కంటకానాం చ ద్వివిధైవ ప్రతిక్రియా । ఉపానన్ముఖభంగో వా దూరతో వా విసర్జనం ॥ 02 ॥
కుచైలినం దంతమలోపధారిణం బహ్వాశినం నిష్ఠురభాషిణం చ । సూర్యోదయే చాస్తమితే శయానం విముంచతి శ్రీర్యది చక్రపాణిః ॥ 04 ॥
త్యజంతి మిత్రాణి ధనైర్విహీనం పుత్రాశ్చ దారాశ్చ సుహృజ్జనాశ్చ । తమర్థవంతం పునరాశ్రయంతి అర్థో హి లోకే మనుష్యస్య బంధుః ॥ 05 ॥
అన్యాయోపార్జితం ద్రవ్యం దశ వర్షాణి తిష్ఠతి । ప్రాప్తే చైకాదశే వర్షే సమూలం తద్వినశ్యతి ॥ 06 ॥
అయుక్తం స్వామినో యుక్తం యుక్తం నీచస్య దూషణమ్ । అమృతం రాహవే మృత్యుర్విషం శంకరభూషణం ॥ 07 ॥
తద్భోజనం యద్ద్విజభుక్తశేషం తత్సౌహృదం యత్క్రియతే పరస్మిన్ । సా ప్రాజ్ఞతా యా న కరోతి పాపం దంభం వినా యః క్రియతే స ధర్మః ॥ 08 ॥
మణిర్లుంఠతి పాదాగ్రే కాచః శిరసి ధార్యతే । క్రయవిక్రయవేలాయాం కాచః కాచో మణిర్మణిః ॥ 09 ॥
అనంతశాస్త్రం బహులాశ్చ విద్యాః స్వల్పశ్చ కాలో బహువిఘ్నతా చ । యత్సారభూతం తదుపాసనీయాం హంసో యథా క్షీరమివాంబుమధ్యాత్ ॥ 10 ॥
దూరాగతం పథి శ్రాంతం వృథా చ గృహమాగతమ్ । అనర్చయిత్వా యో భుంక్తే స వై చాండాల ఉచ్యతే ॥ 11 ॥
పఠంతి చతురో వేదాంధర్మశాస్త్రాణ్యనేకశః । ఆత్మానం నైవ జానంతి దర్వీ పాకరసం యథా ॥ 12 ॥
ధన్యా ద్విజమయీ నౌకా విపరీతా భవార్ణవే । తరంత్యధోగతాః సర్వే ఉపరిష్ఠాః పతంత్యధః ॥ 13 ॥
అయమమృతనిధానం నాయకోఽప్యోషధీనాం అమృతమయశరీరః కాంతియుక్తోఽపి చంద్రః । భవతివిగతరశ్మిర్మండలం ప్రాప్య భానోః పరసదననివిష్టః కో లఘుత్వం న యాతి ॥ 14 ॥
అలిరయం నలినీదలమధ్యగః కమలినీమకరందమదాలసః । విధివశాత్పరదేశముపాగతః కుటజపుష్పరసం బహు మన్యతే ॥ 15 ॥
పీతః క్రుద్ధేన తాతశ్చరణతలహతో వల్లభో యేన రోషా దాబాల్యాద్విప్రవర్యైః స్వవదనవివరే ధార్యతే వైరిణీ మే । గేహం మే ఛేదయంతి ప్రతిదివసముమాకాంతపూజానిమిత్తం తస్మాత్ఖిన్నా సదాహం ద్విజకులనిలయం నాథ యుక్తం త్యజామి ॥ 16 ॥
బంధనాని ఖలు సంతి బహూని ప్రేమరజ్జుకృతబంధనమన్యత్ । దారుభేదనిపుణోఽపి షడంఘ్రి- ర్నిష్క్రియో భవతి పంకజకోశేః ॥ 17 ॥
ఛిన్నోఽపి చందన తరుర్న జహాతి గంధం వృద్ధోఽపి వారణపతి-ర్నజహాతి లీలామ్ । హంత్రార్పితో మధురతాం న జహాతి చేక్షుః క్షీణోఽపి న త్యజతి శిలగుణాన్ కులీనః ॥ 18 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಪಂಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿಯ ೧೫ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ; ವಿವೇಕದ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತ ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕರಗುವ ಹೃದಯದವನಿಗೆ ಜಟೆ, ಭಸ್ಮ ಅಥವಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಕತ್ತರಿಸಿದರೂ ಪರಿಮಳ ಬಿಡದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರದ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಸಜ್ಜನ ಎಂತಹ ಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ನೀತಿ (ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವಿವೇಕ) ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಓದಿನಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯ ಕೃತಿ; ಆದರೂ ಎರಡೂ ಚಾಣಕ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
- ಅದರ ಅನೇಕ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶ್ರೀಗಂಧ, ಕಬ್ಬು, ಆನೆ ಮೊದಲಾದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀತಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ (ಕೌಟಿಲ್ಯ) ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?
ಹೊರಗಿನ ಪವಿತ್ರತೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಗಿಂತ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆ ಮುಖ್ಯ.
ಶ್ರೀಗಂಧದ ಚಿತ್ರ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ?
ಸಜ್ಜನ ಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು