MuhurtaNow

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ

Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

अनृतं साहसं माया मूर्खत्वमतिलोभिता । अशौचत्वं निर्दयत्वं स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः ॥ 01 ॥

भोज्यं भोजनशक्तिश्च रतिशक्तिर्वरांगना । विभवो दानशक्तिश्च नाल्पस्य तपसः फलम् ॥ 02 ॥

यस्य पुत्रो वशीभूतो भार्या छंदानुगामिनी । विभवे यश्च संतुष्टस्तस्य स्वर्ग इहैव हि ॥ 03 ॥

ते पुत्रा ये पितुर्भक्ताः स पिता यस्तु पोषकः । तन्मित्रं यत्र विश्वासः सा भार्या यत्र निर्वृतिः ॥ 04 ॥

परोक्षे कार्यहंतारं प्रत्यक्षे प्रियवादिनम् । वर्जयेत्तादृशं मित्रं विषकुंभं पयोमुखम् ॥ 05 ॥

न विश्वसेत्कुमित्रे च मित्रे चापि न विश्वसेत् । कदाचित्कुपितं मित्रं सर्वं गुह्यं प्रकाशयेत् ॥ 06 ॥

मनसा चिंतितं कार्यं वाचा नैव प्रकाशयेत् । मंत्रेण रक्षयेद्गूढं कार्ये चापि नियोजयेत् ॥ 07 ॥

कष्टं च खलु मूर्खत्वं कष्टं च खलु यौवनम् । कष्टात्कष्टतरं चैव परगेहनिवासनम् ॥ 08 ॥

शैले शैले च माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे । साधवो न हि सर्वत्र चंदनं न वने वने ॥ 09 ॥

पुत्राश्च विविधैः शीलैर्नियोज्याः सततं बुधैः । नीतिज्ञाः शीलसंपन्ना भवंति कुलपूजिताः ॥ 10 ॥

माता शत्रुः पिता वैरी याभ्यां बाला न पाठिताः । सभामध्ये न शोभंते हंसमध्ये बको यथा ॥ 11 ॥

लालनाद्बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः । तस्मात्पुत्रं च शिष्यं च ताडयेन्न तु लालयेत् ॥ 12 ॥

श्लोकेन वा तदर्धेन तदर्धार्धाक्षरेण वा । अबंध्यं दिवसं कुर्याद्दानाध्ययनकर्मभिः ॥ 13 ॥

कांतावियोगः स्वजनापमानं ऋणस्य शेषं कुनृपस्य सेवा । दारिद्र्यभावाद्विमुखं च मित्रं विनाग्निना पंच दहंति कायम् ॥ 14 ॥

नदीतीरे च ये वृक्षाः परगेहेषु कामिनी । मंत्रहीनाश्च राजानः शीघ्रं नश्यंत्यसंशयम् ॥ 15 ॥

बलं विद्या च विप्राणां राज्ञां सैन्यं बलं तथा । बलं वित्तं च वैश्यानां शूद्राणां पारिचर्यकम् ॥ 16 ॥

निर्धनं पुरुषं वेश्या प्रजा भग्नं नृपं त्यजेत् । खगा वीतफलं वृक्षं भुक्त्वा चाभ्यागतो गृहम् ॥ 17 ॥

गृहीत्वा दक्षिणां विप्रास्त्यजंति यजमानकम् । प्राप्तविद्या गुरुं शिष्या दग्धारण्यं मृगास्तथा ॥ 18 ॥

दुराचारी दुरादृष्टिर्दुरावासी च दुर्जनः । यन्मैत्री क्रियते पुंभिर्नरः शीघ्रं विनश्यति ॥ 19 ॥

समाने शोभते प्रीतिः राज्ञि सेवा च शोभते । वाणिज्यं व्यवहारेषु दिव्या स्त्री शोभते गृहे ॥ 20 ॥

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ

ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಜೀವನ, ಜನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕುರಿತ, ಆ ಕಾಲದ ನೇರ ಶೈಲಿಯ ಇಪ್ಪತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನುಡಿಗಳು. ಕಪಟ ಮಿತ್ರರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ತಂದೆತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ, ರಾಜನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ, ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಗೃಹಿಣಿ ಹೀಗೆ ವಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ (ಕೌಟಿಲ್ಯ) ಆರೋಪಿತ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಓದು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಎದುರಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಮಾತಾಡಿ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವ ಮಿತ್ರನನ್ನು "ಮೇಲೆ ಹಾಲಿರುವ ವಿಷದ ಕೊಡ" ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ.
  • ಹಳೆಯ ನೀತಿಸಾಹಿತ್ಯದಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಕುರಿತ ಇದರ ಕೆಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅದರ ಕಾಲದವು; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿ ಎಂದರೇನು?

ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆ ಕುರಿತ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನುಡಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.

ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?

ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಮಂತ್ರಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ).

ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ?

ಎದುರಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವ ಕಪಟ ಮಿತ್ರರ ಬಗ್ಗೆ.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.