ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
അനൃതം സാഹസം മായാ മൂര്ഖത്വമതിലോഭിതാ । അശൌചത്വം നിര്ദയത്വം സ്ത്രീണാം ദോഷാഃ സ്വഭാവജാഃ ॥ 01 ॥
ഭോജ്യം ഭോജനശക്തിശ്ച രതിശക്തിർവരാംഗനാ । വിഭവോ ദാനശക്തിശ്ച നാല്പസ്യ തപസഃ ഫലമ് ॥ 02 ॥
യസ്യ പുത്രോ വശീഭൂതോ ഭാര്യാ ഛംദാനുഗാമിനീ । വിഭവേ യശ്ച സംതുഷ്ടസ്തസ്യ സ്വര്ഗ ഇഹൈവ ഹി ॥ 03 ॥
തേ പുത്രാ യേ പിതുര്ഭക്താഃ സ പിതാ യസ്തു പോഷകഃ । തന്മിത്രം യത്ര വിശ്വാസഃ സാ ഭാര്യാ യത്ര നിർവൃതിഃ ॥ 04 ॥
പരോക്ഷേ കാര്യഹംതാരം പ്രത്യക്ഷേ പ്രിയവാദിനമ് । വര്ജയേത്താദൃശം മിത്രം വിഷകുംഭം പയോമുഖമ് ॥ 05 ॥
ന വിശ്വസേത്കുമിത്രേ ച മിത്രേ ചാപി ന വിശ്വസേത് । കദാചിത്കുപിതം മിത്രം സർവം ഗുഹ്യം പ്രകാശയേത് ॥ 06 ॥
മനസാ ചിംതിതം കാര്യം വാചാ നൈവ പ്രകാശയേത് । മംത്രേണ രക്ഷയേദ്ഗൂഢം കാര്യേ ചാപി നിയോജയേത് ॥ 07 ॥
കഷ്ടം ച ഖലു മൂര്ഖത്വം കഷ്ടം ച ഖലു യൌവനമ് । കഷ്ടാത്കഷ്ടതരം ചൈവ പരഗേഹനിവാസനമ് ॥ 08 ॥
ശൈലേ ശൈലേ ച മാണിക്യം മൌക്തികം ന ഗജേ ഗജേ । സാധവോ ന ഹി സർവത്ര ചംദനം ന വനേ വനേ ॥ 09 ॥
പുത്രാശ്ച വിവിധൈഃ ശീലൈര്നിയോജ്യാഃ സതതം ബുധൈഃ । നീതിജ്ഞാഃ ശീലസംപന്നാ ഭവംതി കുലപൂജിതാഃ ॥ 10 ॥
മാതാ ശത്രുഃ പിതാ വൈരീ യാഭ്യാം ബാലാ ന പാഠിതാഃ । സഭാമധ്യേ ന ശോഭംതേ ഹംസമധ്യേ ബകോ യഥാ ॥ 11 ॥
ലാലനാദ്ബഹവോ ദോഷാസ്താഡനേ ബഹവോ ഗുണാഃ । തസ്മാത്പുത്രം ച ശിഷ്യം ച താഡയേന്ന തു ലാലയേത് ॥ 12 ॥
ശ്ലോകേന വാ തദര്ധേന തദര്ധാര്ധാക്ഷരേണ വാ । അബംധ്യം ദിവസം കുര്യാദ്ദാനാധ്യയനകര്മഭിഃ ॥ 13 ॥
കാംതാവിയോഗഃ സ്വജനാപമാനം ഋണസ്യ ശേഷം കുനൃപസ്യ സേവാ । ദാരിദ്ര്യഭാവാദ്വിമുഖം ച മിത്രം വിനാഗ്നിനാ പംച ദഹംതി കായമ് ॥ 14 ॥
നദീതീരേ ച യേ വൃക്ഷാഃ പരഗേഹേഷു കാമിനീ । മംത്രഹീനാശ്ച രാജാനഃ ശീഘ്രം നശ്യംത്യസംശയമ് ॥ 15 ॥
ബലം വിദ്യാ ച വിപ്രാണാം രാജ്ഞാം സൈന്യം ബലം തഥാ । ബലം വിത്തം ച വൈശ്യാനാം ശൂദ്രാണാം പാരിചര്യകമ് ॥ 16 ॥
നിര്ധനം പുരുഷം വേശ്യാ പ്രജാ ഭഗ്നം നൃപം ത്യജേത് । ഖഗാ വീതഫലം വൃക്ഷം ഭുക്ത്വാ ചാഭ്യാഗതോ ഗൃഹമ് ॥ 17 ॥
ഗൃഹീത്വാ ദക്ഷിണാം വിപ്രാസ്ത്യജംതി യജമാനകമ് । പ്രാപ്തവിദ്യാ ഗുരും ശിഷ്യാ ദഗ്ധാരണ്യം മൃഗാസ്തഥാ ॥ 18 ॥
ദുരാചാരീ ദുരാദൃഷ്ടിര്ദുരാവാസീ ച ദുര്ജനഃ । യന്മൈത്രീ ക്രിയതേ പുംഭിര്നരഃ ശീഘ്രം വിനശ്യതി ॥ 19 ॥
സമാനേ ശോഭതേ പ്രീതിഃ രാജ്ഞി സേവാ ച ശോഭതേ । വാണിജ്യം വ്യവഹാരേഷു ദിവ്യാ സ്ത്രീ ശോഭതേ ഗൃഹേ ॥ 20 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಜೀವನ, ಜನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕುರಿತ, ಆ ಕಾಲದ ನೇರ ಶೈಲಿಯ ಇಪ್ಪತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನುಡಿಗಳು. ಕಪಟ ಮಿತ್ರರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ತಂದೆತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ, ರಾಜನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ, ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಗೃಹಿಣಿ ಹೀಗೆ ವಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ (ಕೌಟಿಲ್ಯ) ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಓದು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಎದುರಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಮಾತಾಡಿ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವ ಮಿತ್ರನನ್ನು "ಮೇಲೆ ಹಾಲಿರುವ ವಿಷದ ಕೊಡ" ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ.
- ಹಳೆಯ ನೀತಿಸಾಹಿತ್ಯದಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಕುರಿತ ಇದರ ಕೆಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅದರ ಕಾಲದವು; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿ ಎಂದರೇನು?
ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆ ಕುರಿತ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನುಡಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಮಂತ್ರಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ).
ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ?
ಎದುರಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವ ಕಪಟ ಮಿತ್ರರ ಬಗ್ಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು