ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Chanakya Neethi · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
అనృతం సాహసం మాయా మూర్ఖత్వమతిలోభితా । అశౌచత్వం నిర్దయత్వం స్త్రీణాం దోషాః స్వభావజాః ॥ 01 ॥
భోజ్యం భోజనశక్తిశ్చ రతిశక్తిర్వరాంగనా । విభవో దానశక్తిశ్చ నాల్పస్య తపసః ఫలం ॥ 02 ॥
యస్య పుత్రో వశీభూతో భార్యా ఛందానుగామినీ । విభవే యశ్చ సంతుష్టస్తస్య స్వర్గ ఇహైవ హి ॥ 03 ॥
తే పుత్రా యే పితుర్భక్తాః స పితా యస్తు పోషకః । తన్మిత్రం యత్ర విశ్వాసః సా భార్యా యత్ర నిర్వృతిః ॥ 04 ॥
పరోక్షే కార్యహంతారం ప్రత్యక్షే ప్రియవాదినమ్ । వర్జయేత్తాదృశం మిత్రం విషకుంభం పయోముఖం ॥ 05 ॥
న విశ్వసేత్కుమిత్రే చ మిత్రే చాపి న విశ్వసేత్ । కదాచిత్కుపితం మిత్రం సర్వం గుహ్యం ప్రకాశయేత్ ॥ 06 ॥
మనసా చింతితం కార్యం వాచా నైవ ప్రకాశయేత్ । మంత్రేణ రక్షయేద్గూఢం కార్యే చాపి నియోజయేత్ ॥ 07 ॥
కష్టం చ ఖలు మూర్ఖత్వం కష్టం చ ఖలు యౌవనమ్ । కష్టాత్కష్టతరం చైవ పరగేహనివాసనం ॥ 08 ॥
శైలే శైలే చ మాణిక్యం మౌక్తికం న గజే గజే । సాధవో న హి సర్వత్ర చందనం న వనే వనే ॥ 09 ॥
పుత్రాశ్చ వివిధైః శీలైర్నియోజ్యాః సతతం బుధైః । నీతిజ్ఞాః శీలసంపన్నా భవంతి కులపూజితాః ॥ 10 ॥
మాతా శత్రుః పితా వైరీ యాభ్యాం బాలా న పాఠితాః । సభామధ్యే న శోభంతే హంసమధ్యే బకో యథా ॥ 11 ॥
లాలనాద్బహవో దోషాస్తాడనే బహవో గుణాః । తస్మాత్పుత్రం చ శిష్యం చ తాడయేన్న తు లాలయేత్ ॥ 12 ॥
శ్లోకేన వా తదర్ధేన తదర్ధార్ధాక్షరేణ వా । అబంధ్యం దివసం కుర్యాద్దానాధ్యయనకర్మభిః ॥ 13 ॥
కాంతావియోగః స్వజనాపమానం ఋణస్య శేషం కునృపస్య సేవా । దారిద్ర్యభావాద్విముఖం చ మిత్రం వినాగ్నినా పంచ దహంతి కాయం ॥ 14 ॥
నదీతీరే చ యే వృక్షాః పరగేహేషు కామినీ । మంత్రహీనాశ్చ రాజానః శీఘ్రం నశ్యంత్యసంశయం ॥ 15 ॥
బలం విద్యా చ విప్రాణాం రాజ్ఞాం సైన్యం బలం తథా । బలం విత్తం చ వైశ్యానాం శూద్రాణాం పారిచర్యకం ॥ 16 ॥
నిర్ధనం పురుషం వేశ్యా ప్రజా భగ్నం నృపం త్యజేత్ । ఖగా వీతఫలం వృక్షం భుక్త్వా చాభ్యాగతో గృహం ॥ 17 ॥
గృహీత్వా దక్షిణాం విప్రాస్త్యజంతి యజమానకమ్ । ప్రాప్తవిద్యా గురుం శిష్యా దగ్ధారణ్యం మృగాస్తథా ॥ 18 ॥
దురాచారీ దురాదృష్టిర్దురావాసీ చ దుర్జనః । యన్మైత్రీ క్రియతే పుంభిర్నరః శీఘ్రం వినశ్యతి ॥ 19 ॥
సమానే శోభతే ప్రీతిః రాజ్ఞి సేవా చ శోభతే । వాణిజ్యం వ్యవహారేషు దివ్యా స్త్రీ శోభతే గృహే ॥ 20 ॥
ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿಯ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಜೀವನ, ಜನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕುರಿತ, ಆ ಕಾಲದ ನೇರ ಶೈಲಿಯ ಇಪ್ಪತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನುಡಿಗಳು. ಕಪಟ ಮಿತ್ರರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ತಂದೆತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ, ರಾಜನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ, ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಗೃಹಿಣಿ ಹೀಗೆ ವಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಚಾಣಕ್ಯನಿಗೆ (ಕೌಟಿಲ್ಯ) ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಓದು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಎದುರಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಮಾತಾಡಿ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವ ಮಿತ್ರನನ್ನು "ಮೇಲೆ ಹಾಲಿರುವ ವಿಷದ ಕೊಡ" ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ.
- ಹಳೆಯ ನೀತಿಸಾಹಿತ್ಯದಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಕುರಿತ ಇದರ ಕೆಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅದರ ಕಾಲದವು; ಇಂದು ಅದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿ ಎಂದರೇನು?
ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆ ಕುರಿತ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ನುಡಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.
ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಮಂತ್ರಿ ಚಾಣಕ್ಯ (ಕೌಟಿಲ್ಯ).
ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ?
ಎದುರಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವ ಕಪಟ ಮಿತ್ರರ ಬಗ್ಗೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು